කැනඩාවේ ලැව් ගිනි සහ ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ X පණිවිඩයට ලැබුණු කැනේඩියානු උත්තරය

 

මේ වනවිට කැනඩාවේ විවිධ ප්‍රදේශවල ක්‍රියාත්මක වන ලැව් ගිනි නිසා හටගත් දුමින් අප ජීවත්වන ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශය ලෝකයේ අංක එකේ වායු දුෂණ නගරය බවට පත්වී දැඩි අපහසුතා ඇතිකර තිබෙනවා සරලම නිදසුනකින් මාධ්‍යය එය හඳුන්වා දී තිබුණේ එය වරකට කෙනෙක් සිගරට් දහයක දුමක් ආග්‍රහණය කරන තරමේ දැඩි ස්වසන අපහසුතා ඇති කරන බවයි. සෞඛ්‍ය අංශ  සහ බලධාරීන්ගේ දැනුවත් කිරීම යටතේ ජනතාව අඩුවෙන් එළිමහනේ ගත කරමින් කටයුතු කළ අතර රටේ කටයුතු සාමාන්‍ය අන්දමින් සිදුවුණා. ඒ අතර ගින්නට හසුවූ බඩු දුම්රිය නැවැත්වීමට තිබුණු හැකියාව ගැන මධ්‍යම රජය මේ වන විට තොරතුරු සොයමින් ඉන්නවා. 

මේ දිගුවලින් ශ්‍රී ලංකන් නිව්ස්  සහ කැනඩාවේ මාධ්‍ය ඒ ගැන වාර්තා කළ හැටි  ඔබට කියවන්නට පුළුවන්

https://www.theguardian.com/world/2026/jul/15/wildfires-in-ontario-make-toronto-canada-air-quality-worst-in-world

උතුරු ඔන්ටාරියෝ ලැව් ගිනි දරුණු වෙයි – බඩු දුම්රියක් ගින්නට මැදිවේ.ටොරොන්ටෝ අවට කලාපයට දුමෙන් අපහසුතා

https://srilancan.ca/2026/07/16/%e0%b6%8b%e0%b6%ad%e0%b7%94%e0%b6%bb%e0%b7%94-%e0%b6%94%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%a7%e0%b7%8f%e0%b6%bb%e0%b7%92%e0%b6%ba%e0%b7%9d-%e0%b6%bd%e0%b7%90%e0%b7%80%e0%b7%8a-%e0%b6%9c%e0%b7%92%e0%b6%b1/

ලැව්ගිනි ඇතිවීමට හේතු , කැනඩාවේ ලැව් ගිනි සහ ලැව්ගිනි මැඩලන ගුවන් යානා කෞතුකාගාරය ගැන මා මීට පෙර ලියා තිබෙනවා . මේ දිගුවලින් ඔබට ඒවා කියවන්න පුළුවන්.   

වායු දූෂණය , ලැව් ගිනි සහ කැනඩාව

https://ahasgawwenehalokaya.blogspot.com/2023/06/blog-post_10.html

ලැව් ගිනි නිසා විනාශ වුනු රොකී කඳු කලාපයේ අසිරිමත් නගරය

https://ahasgawwenehalokaya.blogspot.com/2024/07/blog-post_27.html

ලැව් ගිනි නිවන Bush Planes බලන්න යමුද?.

https://ahasgawwenehalokaya.blogspot.com/2023/11/bush-planes.html

දේශසීමා තරණය කරමින් හියුරන් සහ සුපිරියර්  විල් හරහා ගිය මේ ලැව් ගිනි වල දුම යාබද ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්ත කිහිපයකම වායු දුෂණය ඉහළ යම් නංවමින් ජනතාවට ශ්වසන අපහසුතා ඇතිකළා. ඉන් වැඩිම බලපෑමක් ඇති වුණේ මේ මස මුලදී අපි නයිට් රයිඩර්ගේ කාර් රථය බලන්නට ගිය මිචිගන් ප්‍රාන්තයටයි. ඒ ගමනේ විස්තර ළඟදීම ලියන්නම්.

සුපුරුදු කටකාර මත පල කිරීම් අනුගමනය කරමින් අපේ යාබද රටේ රාජ්‍ය නායකයා සිය එක්ස් ( X) ගිණුමේ සටහනක් තබා තිබුණේ මෙහෙමයි

" කැනඩාව ඔවුන්ගේ වනාන්තර සහ එහි ඇති පඳුරු නිසි ලෙස නඩත්තු නොකිරීම සම්බන්ධයෙන්  වගකිව යුතු බවට කැනඩාවට චෝදනා කරන අතර, එක්සත් ජනපදය අපිරිසිදු, දූෂිත සහ සෞඛ්‍යයට අහිතකර වාතය මගින් අනවශ්‍ය ලෙස ආක්‍රමණය කරමින් සිටින අතර, එහි ගුණාත්මකභාවය භයානක වන අතර සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිගත නොහැකිය! ඔවුන් ඒ ගැන කුමක් කරන්නේ දැයි සොයා බැලීමට මම දිවා කාලයේදී අගමැතිතුමාට කතා කරමි. පිරිවැය ගණනය කළ නොහැකි ය! එවැනි ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හරියටම මෙම ප්‍රතිඵලයට හේතු වන බව දැන දැනම කැනඩාව මූලික වනාන්තර කළමනාකරණය සහ සුන්බුන් ඉවත් කිරීමේ කටයුතුවල නිරත වීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. මෙය හිතාමතාම කල නොසැලකිලිමත්කමක් වන අතර, දැන් එය වාර්ෂික සිදුවීමක් බවට පත්වෙමින්, එක්සත් ජනපදයට ඩොලර් බිලියන ගණනක් වැය වන අතර, මෙම දූෂණය සඳහා වන වියදම කැනඩාව දැනට ගෙවන තීරු බදු වලට එකතු කළ යුතුය. මේ කාරණය කෙරෙහි ඔබේ අවධානයට ස්තූතියි! ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ජේ. ට්‍රම්ප්'" 

හිටපු කොන්සවේටිව් අගමැති ස්ටීවන් හාපර්ගේ මාධ්‍ය ප්‍රධානියා පළ කර තිබුණු අදහස ප්‍රශ්නයකදී රටක් වශයෙන් දේශපාලන මත පස කළා මිනිසුන් ක්‍රියාත්මක විය යුතු හැටි ගැන කාහටත් ආදර්ශයක් ගත හැකි දේශමාමක ප්‍රකාශයක්.  දේශපාලනය හෝ ආගම ගැන පොදු සටහන් නොලියන මට මේ සටහන ලියන්නට හිතුනේ මේ එක්ස් සටහන නිසයි

" ජනාධිපතිතුමනි,

ලැව්ගිනි ජාත්‍යන්තර දේශසීමා හඳුනා නොගනී. සුළි කුණාටු, ගංවතුර, නියඟ සහ දූෂණය මෙන් දුම් ද දේශසීමා තරණය කරයි. කැලිෆෝනියා, ඔරිගන් හෝ වොෂින්ටන් වලින් එන දුම සඳහා කැනඩාව කිසි විටෙකත් එක්සත් ජනපදයට දොස් පවරා නැත, කැනේඩියානු ජලයට ඇතුළුවන අපද්‍රව්‍ය හෝ කැනඩාවට හමා එන  සුළි කුණාටු සඳහා ඇමරිකානුවන්ට දොස් පැවරිය යුතු යැයි අපි අපේක්ෂා නොකරයි.  

යථාර්ථය නම් කැනඩාවේ වනාන්තර හෙක්ටයාර මිලියන 350 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ආවරණය කරයි, එය ලෝකයේ වනාන්තරවලින් දළ වශයෙන් 9% ක් වන අතර, එයින් වැඩි ප්‍රමාණයක්  දුරස්ථ වනගත ප්‍රදේශ වන අතර එහිදී ලැව් ගින්න වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පරිසර පද්ධතියේ ස්වාභාවික කොටසක් වී ඇත. එම පරිමාණයේ ස්වභාවික ක්‍රියාවලියකදී  සෑම ගසක්ම, සෑම අත්තක්ම හෝ සෑම දහනය කළ හැකි ද්‍රව්‍ය කැබැල්ලක්ම ඉවත් කිරීමට පෘථිවියේ කිසිදු රටකට හැකියාවක් නැත.

කැනඩාව වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන ගණනක් ලැව්ගිනි වැළැක්වීම, වන කළමනාකරණය, ගිනි නිවීම සහ හදිසි ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ආයෝජනය කරයි. කැනේඩියානු ගිනි නිවන භටයින්, හමුදා නිලධාරීන්, ස්වදේශික ගිනි නිවන භටයින් සහ ස්වේච්ඡා සේවකයින් දහස් ගණනක් සෑම ගිම්හානයකම ප්‍රජාවන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා තම ජීවිත පරදුවට තබති, බොහෝ විට දිගුකාලීන අන්‍යෝන්‍ය ආධාර ගිවිසුම් යටතේ ඇමරිකානු ගිනි නිවන භටයින්ද එයට එකවී තිබේ. .

එක්සත් ජනපදයේ විනාශකාරී ලැව්ගිනි මැඩපැවැත්වීම සඳහා කැනඩාව ගුවන් යානා, පිරිස් සහ උපකරණ නැවත නැවතත් යවා ඇත. අසල්වැසියන් කරන්නේ එයයි.

දේශගුණික තත්ත්වයන්, දීර්ඝ නියඟය, අකුණු සැර වැදීම, කෘමි ආක්‍රමණ සහ ආන්තික කාලගුණය යන සියල්ල උතුරු ඇමරිකාව පුරා දීර්ඝ හා වඩාත් දරුණු ලැව්ගිනි සෘතු සඳහා දායක වී ඇත. මෙය බෙදාගත් මහාද්වීපික අභියෝගයකි, අද්විතීය කැනේඩියානු එකක් නොවේ.

එකිනෙකාට දොස් පැවරීමට වඩා, කැනඩාව සහ එක්සත් ජනපදය ලැව්ගිනි වැළැක්වීම, වන කළමනාකරණය, විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ, ගිනි නිවීමේ ධාරිතාව සහ හදිසි සූදානම පිළිබඳ සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කිරීම දිගටම කරගෙන යා යුතුය.

අප දෙරටම වඩාත් ශක්තිමත් වන්නේ, වරද පැටවීමට පාර්ශ්වයක් සොයනවාට වඩා පොදු අභියෝගවලට එක්ව මුහුණ දෙන විටය.

මෙම කාරණය කෙරෙහි ඔබ දැක්වූ අවධානයට අපි ස්තූතිවන්ත වෙමු.

දිමිත්‍රිස් සවුදාස්, ව්‍යවසායක, හිටපු කැනේඩියානු අගමැති ස්ටීවන් හාපර්ගේ මාධ්‍ය අධ්‍යක්ෂක " 

සේයාරූ -  අන්තර්ජාලයෙන්  x, Google Images

               සියළු හිමිකම් මුල් හිමිකරුවන් සතුයි.

මේ සටහන ගැන ඔබේ අදහස් පහතින් ලියන්න. ඔබේ ගුණ දොස් මගේ ඉදිරි නිර්මාණ එළිය කරාවි.

ගින්දරත් ශීතලත් එකට මුසු වුනු අපූරු අයිස්ලන්තය

ගිනි කඳු,  ග්ලැසියර වලින් වැසුණු හිම කඳු , දියඇලි සහ පාවෙන විශාල අයිස් කුට්ටි එකම තැනකදි බලන්නට පුළුවන් රටක් විදියට හඳුන්වන එක අයිස්ලන්තය හඳුනන එක තමයි සුදුසු. ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ දී මහත් ජනප්‍රසාදයට පත් Interstellar, Prometheus, Fast & Fury 8 කියන චිත්‍රපට වගේම Game of Thrones කතා මාලාවත්,  ජනප්‍රිය ගායක ජස්ටින් බීබර්ගේ (Justin Bieber)  මියුසික් වීඩියෝවත් රූගත කල පසුතල නිසා අයිස්ලන්තය කරා ඇදී යන සංචාරකයින් දෙගුණ තෙගුණ වී තිබෙනවා.

අත්ලාතික සාගරයේ , ආක්ටික්  මුහුදට පහළින් ග්‍රීන්ලන්තයට නැගෙනහිරට වන්නට පිහිටි දූපතක් වන අයිස්ලන්තය උතුරු ඇමරිකානු සහ යුරෝපා මහද්වීපය යන දෙකටම  අයත් වුනත් නෝර්වේ සහ ඩෙන්මාර්ක්  යටත් විජිත ලෙස පැවතුනු නිසාත් යුරෝපා මහද්වීපයට කිලෝමීට අටසීයක් තරම් දුරින් පිහිටි නිසාත් එය අයත් වන්නේ යුරෝපයටයි . ග්‍රීන්ලන්තය සහ අයිස්ලන්තය අතර තියෙන්නේ කිලෝමීටර් 280 ක දුරක් විතරයි. යුරෝපා ජාතීන් අතර තිබෙන සබදකම් නිසා යුරෝපය සහ අයිස්ලන්තය අතර වාහන ගෙන යා හැකි පාරු සේවා ක්‍රියාත්මක වෙනවා. ගුවන් මහින් යනවාට අමතරව සැලකිය යුතු පිරිසක් නිතිපතා තමන්ගේම වාහන වලින් එහෙම අයිස්ලනතයට එනවා.   

 

පරිසරයට ආදරය කරන ගවේෂණාත්මක සංචාරයට කැමැති පිරිසගේ බකට් ලිස්ට් ( Bucket List) එකේ ඉහලින්ම තියෙන රටක් වන අයිස්ලන්තයේ සංචාරයක යෙදෙන්නට පහුගිය දවසක මට පුළුවන් වුණා. මේ සටහන ලියවෙන්නේ ඒ අත්දැකීම් ඇසුරෙන්. ජූනි සිට අගෝස්තු වලදී පැය විසි හතරම තරම් දවසේ වැඩි කාලයක් ඉර එළිය පායන අයිස්ලන්තයට ගිම්හානයේදී පිරිස් ඇදෙන්නේ ගිනි කඳු,  දිය ඇලි සහ  ග්ලැසියර  බලන්නයි. ඒ අතර දිගු රාත්‍රිය කාලයක් තියෙන සැප්තැම්බර් මාර්තු කාලයේදී අහස වර්ණවත් කරමින් දර්ශනය වන Northern lights ලයිට්ස් බලන්නත් සමහර පිරිස් අයිස්ලනතයට  යනවා.  අපේ ගමනේ දී එලෙස Northern lights  බලන්නට විශේෂයෙන්ම සකස් කළ විනිවිද පෙනෙන විවිධ හැඩයේ විවිධ ප්‍රමාණයේ කූඩාරම් රැසක් අපිට දකින්නට ලැබුණා.

අයිස්ලන්තයේ සංචාරක යෙදෙන අය ගමන් ගන්නා ප්‍රධාන චාරිකා වර්ග දෙකක් තිබෙනවා. එකක් රත්තරන් වක්‍රය (Golden Circle ) ගමන . එය අයිස්ලන්ත Reykjavik අගනුවරින් පටන් ගෙන කිලෝමීටර් 250ක් පුරා විහිදෙන මේ ගමනට ගතවෙන්නේ පැය හය සිට අටක තරම් ධාවන කාලයක් වුණත් , හරියට තැන් බලල පරිසරය විදින්න නම් දින තුනක්වත් ඕන කියලයි කියන්නේ.

වාහනයක් කුලියට අරගෙන යන්න තමාම පදවාගෙන යන්නට බැරි,  වැඩි ගවේශණයකට මහන්සි නොවෙන අයට ගැලපෙන මේ ප්‍රදේශයේ සංචාරය කරන්න කැමති නම් ඒ වෙනුවෙන් සේවා සපයන සංචාරක ආයතන විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා .ලෝක උරුමයක් වන උතුරු ඇමරිකානු සහ යුරේසියානු  Tectonic plates  වෙන් වන Almannagja George  තියෙන්නේ Pingvellier  ජාතික උද්‍යානය තුලයි . ඔබට පිහිනන්නට පුළුවන් නම් Snorkling  කරලා පැහැදිලි වතුරේම ඒ භූ තට්ටු වෙන්වන තැන් දකින්න පුළුවන්.  ඒ වගේම Geysir Geothermal Area  එකේ තියෙන මඩ පොකුණ,  හැම විනාඩි පහක් දහයක් අතර කාලයේදීම අඩි හතළිහක් තරම් උසට වතුර විදින නිසා සේයා රූ ගන්න වගේම ඒ දර්ශනය වීඩියෝ ගත කරන්න පුල පුලා බලන් ඉන්න සංචාරකයන් අතරට ඔබටත් එකතු වන්නට පුළුවන්. Gulfoss  දියඇල්ල තට්ටු දෙකක් විදියට මහා ජල කලක් ඇදහැලෙන අඩි සීයක් තරම් උස දිය ඇල්ලක්. foss කියල නම ඉවර වෙන හැම තැනක්ම දිය ඇල්ලක් බවත් fjöll කියල ඉවර වෙන හැම තැනක්ම කන්දක් කියල අයිස්ලන්ත භාෂාවෙන් කියැවෙන බව පළමු දවසෙම අපි ඉගෙන ගෙන තිබුනා. ඒ වගේම ඉංග්‍රීසි භාෂාවට geyser කියන වචනය එකතු වෙලා තියෙන්නෙ Geysir කියන අයිස්ලන්ත උණු දිය උල්පත නිසයි.  

2025 වසරේදීත් විදාරණය වුණු සක්‍රිය ගිණි කඳු තියෙන අයිස්ලන්තයට යන සමහරු ඒවා බලන්නත් යනවා. ආරක්ෂිතව ඒ තැන්වලට සංචාරකයින් ගෙන යන ආයතන රැසක් තිබෙනවා. ඔවුන් අදාල බලධාරීන් එක්ක නිරන්තර අවධානයෙන් ඒ කාර්යය කරනවා. ඒ අතරම තමන්ටම ඇවිදින මංපෙතක ගිහින් 2023 විදාරණය වුනු ගිනිකන්දක ලාවා ගලා ගිය පාර බලන්නත් පුළුවන්. සංචාරකයින් වෙනුවෙන් හොදින් පහසුකම් සලසා තියෙන සංචාරක ඉසව් සියල්ලටම පාහේ වාහන නවත්වන්නට මුදල් ගෙවන්න තියෙනවා. ඒ වෙනුවෙන් කිසිදු සේවකයෙක් නැහැ . ගේට්ටු නැහැ . හැබැයි කැමරා නම් තියෙනවා . හැමෝම අවංකව ඇප් එකෙන් හරි එතැන පිහිටුවා තිබෙන යන්ත්‍රයට කාඩ් එකෙන් හරි මුදල් ගෙවනවා. ඊට අමතරව අයිස්ලන්තයට යන කවුරු වුණත් උණු දිය උල්පතක නෑමක් අමතක කරන්නේම නෑ. ඒ තැන් වලදී ඇගේ තවරන  සිලිකා වලින් පිරුණු සුදු පාට මඩ තමන්ගේ හම පිරිසුදු කරන Deep Cleansing  එකක් කියලයි කියන්නේ.

අයිස්ලන්තයේ සංචාරයේ යෙදෙන තරුණ සහ ක්‍රියාශීලී අය යන ගමන රිං රෝඩ් එකේ

 ( Ring Road Tour ) ටුවර් එකයි. අයිස්ලන්ත දූපත වටේම යන හොඳින් සකස් කළ පාරට තමයි රිංග්‍රෝඩ රූට් 1 කියලා (Route 1)  කියන්නේ. එය කිලෝමීටර් 1322ක් දුරයි. ඕනෑම වාහනයකට යන්නට පුළුවන් වුණත් අයිස්ලන්තයේ කඳු පල්ලම් හින්දා ඔබට බොහෝ විට කුලියට ගන්නට වෙන්නේ අතින්  ක්‍රියාත්මක වන මැනුවල් ගියර් ( Manual Gear) වාහන තමයි. ඒ වගේම ජනශූන්‍ය ප්‍රදේශ වැඩි , හෝටල් පහසුකම් අඩු නිසා බොහෝ දෙනෙක් මේ වැඩේට යොදා ගන්නේ ජංගම නිවාස (RV Motorhomes )  එකක්. ඒවා නවත්තන්න පහසුකම් තියෙන පරිශ්‍ර රට වටේම තියෙනවා . වාහනයට අවශ්‍ය විදුලිය වගේම කෑම උයන්න , නාගන්න , වැසිකිළි යන්න, රෙදි හෝදගන්න , වේලගන්න  පහසුකම් ඒ තැන් වල තියෙනවා . සමහර තැන් වල නාගන්න වෙනම මුදල් ගෙවන්න වෙනවා . විනාඩි 7 කදී ඔබේ මුදල අවසන් වෙලා වතුර නවතිනවා. අවම තරමේ දින හතක් වත් අවශ්‍ය මේ ගමන හොඳින් කරන්න නම් සති දෙකක් ඕන කියලයි කියන්නේ. ඒ  වගේම බොරළු පාරවල් ( Gravel Roads) රැසක් තියෙන නිසා රිං රෝඩ් එකෙන් පිටට යනවා නම් ෆෝ බයි ෆෝ (4*4 - Four wheel Drive)  වාහනයක් තියෙනවා නම් වඩාත් හොඳයි. අපේ මුළු ගමනට කිලෝමීටර 3500 ක් තරමේ අගයක් එකතුවෙලා තිබුනේ විවිධ තැන් බලන්න , අශ්වයින් පදින්න වගේම ලස්සන මුහුදුබඩ ගම්මාන , දියඇලි , ගිණිකදු රැසක් බලන්න අපි රිං රෝඩ් එකෙන් පිට ගිය නිසයි. ඒ නිසා වාහනය වෙන්කරවා ගන්නකොට අසීමිත කිලෝමීටර ( Unlimited Kilometers) ගණනකට ගන්න එක සුදුසුයි.  

වර්ග කිලෝමීටර් අට දහස් එක සීයක් (8100) විසුරුණු යුරෝපයේ ලොකුම Vatnajokull  ග්ලැසියර් එක, විශාල අයිස් කුට්ටි  පාවෙන Glacier Lagoon එක,  දියඇලි සහ දැනට ක්‍රියාත්මක නොවන පැරණි ගිනිකඳු අති විශාල සංඛ්‍යාවක් , ලස්සන ධීවර ගමන රැසක් ඔබට මේ ගමනේදී දකින්න පුළුවන්. කළු වැල්ලෙන් පිරුණු  විවිධ වෙරළ තීර,  පර්වත හැඩයන්,  ගුහා වගේම වහලෙට තණකොල වගාකර තිබෙන පල්ලි,  ගෙවල් බලන්නත් ඔබට පුළුවන් . මදුරුවො දකින්නට නැති අයිස්ලන්තයේ ඉන්නා එකම ස්වදේශීය ක්ෂීරපායී සත්වයා වැන්නේ ආක්ටික් නරියා( Arctic Fox ). විශාල කොණ්ඩයක් තියෙන අපූරු අයිස්ලන්ත ආශ්වයන්,  පිනිමුවන් වගේම බැටළුවන් ඔබට රිං රෝඩ් එකේදි පහසුවෙන් දකින්නට පුළුවන්. අයිස්ලන්තයේ ඉන්නා මිනිසුන් ගණනට වැඩි සංඛ්‍යාවක් බැටළුවන් ඉන්නවා කියලයි කියන්නෙ. රිං රෝඩ් ගමනේදී  ඔබේ ගමන කෙටි කරගන්න ඔබට උමං 4 ක් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. Hvalfjörður  එක මුහුද යටින් යන එකක්. Almannaskarð , Fáskrúðsfjarðargöng කදු වටේ යනවා වෙනුවට කදු අතරින් යන්න හැදූ ඒවා. Vaðlaheiði පාවිච්චි කරන අය ගමන යන්න කලින් හරි ගමන ගිහින් පැය 24 ක් ඇතුලත ඒ වෙනුවෙන් මුදල් ගෙවන්න ඕන. කැමරාවෙන් වාහනේ නොම්මර තහඩුව ස්කෑන් කරනවා .එහෙම නොගෙව්වොත්  වාහනේ අයිති කෙනාට ගාස්තුව වගේම දඩයකුත් ගෙවන්න වෙන නිසා වාහනය කුලියට දුන් ආයතනය  ඒ ගැන අපට කිහිප වතාවක් කිව්වා. පැයට කිලෝමීටර 90 ක වේගයකින් බොහෝ තැන්වල මේ පාරේ යන්න පුළුවන්. වේගය පාලනය කරන්න තැනින් තැන කැමරා විශාල ගණනක් සවි කරලා තියෙන්නෙ ගාණ සැර දඩේ අයිතිකාරයටම යවන විදිහටයි. 

ඒ වගේම රිං රෝඩ් එකේ යද්දී Eyajafjoll  කඳුවැටියේ Brekkukot ගොවිපළේ වැටේ තනපට එල්ලා තිබෙනවා. ලෝ ප්‍රකට නවසීලන්තයේ  Cardrona Bra Fence  එකට අමතරව ලෝකේ මේ වගේ එකක් තියෙන අනිත් තැන තමයි මේ . ගෑණු ළමයි වගයක් දවසක් රෑ පාටියක් ඉවර වෙලා ඇවිත් තමන්ගෙ තණපට ගලවල දාලා මේ වැඩේ පටන් ගත්තා කියලයි කියන්නේ.  Sigurour Hjartarson කියන ගුරුවරයා දරුවන්ට විද්‍යාව කියා දෙන්න 1974 දී ගව ශිෂ්ණයක් යොදාගෙන පටන් ගත්ත ගමනින් ආරම්භ වුණු ලෝකෙ තියෙන එකම ශිෂ්ණ කෞතුකාගාරය තියෙන්නෙත් අයිස්ලන්තෙ. මිනිසුන් ඇතුළුව සත්ව ලෝකයේ විවිධ ක්ෂීරපායී සතුන් 100 කට වැඩි ගණනකගේ ශිෂ්න 300 කට වැඩි  ප්‍රමාණයක් තියෙන මේ පරිශ්‍රයත් ඔබට අයිස්ලන්ත සංචාරයට  එක් කරගන්නට පුළුවන්. දැන් එය පවත්වා ගෙන යන්නේ ඔහුගේ  පුතා. තාත්තා ශිෂ්න එකතු කරන්න සත්ව ඝාතනාගාර ( Slauterhouses ) වලට ගිහාම තමන් ලැබූ අමිහිරි අත්දැකීම් ගැන ඔහුගේ දියණිය කියල තියෙන හැටි  ඔබට අන්තර්ජාලයෙන් බලන්න පුළුවන්.

අයිස්ලන්තයේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 11කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් තවමත් වැහිලා තියෙන්නෙ ග්ලැසියර් වලින්. ඒවගේම පර්වත ගන් ගිනිකඳු විදාරණය වෙලා විසුරුණු ලාවා සහ පර්වත කොටස් නිසා විශාල ගස් සහිත වනාන්තර වෙනුවට බොහෝ ප්‍රදේශවල තියෙන්නේ පාසි බැඳුණු කුඩා පැළෑටි පිරුණු බිම් තමයි. 

අයිස්ලන්තියේ බලශක්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම වගේම නිෂ්පාදනය කරන්න ජල විදුලිය සහ පොළොව යට තිබෙන Geothermal උණුසුමෙන්.. ඒ වගේම විදුලි වාහන ඇතුළු පරිසර හිතකාමී කටයුතු වෙනුවෙන් රජයේ මහත් සහයක් රට පුරාම දකින්න පුළුවන් .  කුණු බිත්තර ගඳ තිබුණත් අයිස්ලන්තයේ  වතුර ලෝකෙ හොඳම පානීය ජල මූලාශ්‍රයක් කියලා කියනවා අපායේ කතාවල අහල තිබිච්ච ලෝදිය වගේ පෙන දමමින් උතුරන ජල සහ විවිධ වායූන් නිකුත්වෙන තැන්වලින්  සමහරක්  ආරක්ෂිත සීමා මායිම් යටතේ සංචාරකයන්ට විවෘතව තිබෙනවා. අයිස්ලන්තයේ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයට පොළොවේ වළල්ලා Geothermal උණුසුමෙන් උදුනක වගේ  පාන් පිළිස්සූ  බවත් කියවෙනවා.

ඉතිහාසය දිහා බැලුවොත් ක්‍රිස්තු පූර්ව 874 දී නෝස් වයිකින් වරු අයිස්ලන්තියට ගිය බවයි කියන්නේ. ඒ වගේම යුරෝපයේ පැරණිම පාර්ලිමේන්තුව තියෙන්නෙත් අයිස්ලන්තයේ කියලා කියන්නේ. ඒ මීට අවුරුදු 1096  කට කලින් කිස්තු වර්ෂ 930 දී. 

ජුල්ස් වර්න් ගේ  විද්‍යා ප්‍රබන්ධවල හැටියට පෘථිවියේ මධ්‍යයට යන පාර තියෙන්නේ අයිස්ලන්තයේ Snaefelljjokul  ග්ලැසියර්  වලින් වැහුනු ගිනිකන්දේ තමයි.  ඒ වගේම 1965- 1967  කාලයේදී ඇමරිකානු නාසා අභ්‍යවකාශ ගාමින් සඳ මතට ගොඩ බැසිම පුරුදුවන්නට ගිහින් තියෙන්නෙත් අයිස්ලන්තයට. 2006 වනතුරු ශීතල යුද්ධය සමයේ රුසියාවෙන් ඇතිවිය හැකි තර්ජන වෙනුවෙන් නේටෝ ගිවිසුමට අනුව විශාල ඇමෙරිකානු හමුදා කදවුරක් අයිස්ලන්තයේ තිබුනත් අඩු තර්ජන සහ වියදම් කප්පාදුව එක්ක  එය වසා දමා තිබෙනවා.  

කිසිවක් නොවැවෙන ඉතා අඩු කෘෂි නිෂ්පාදනයක් තියෙන අයිස්ලන්තයේ සියලු දේම පාහේ ආනයනය කරන්නේ යුරෝපයෙන්. ඒ වගේම අයිස්ලන්තයේ බදු අගයක් ඉහලයි ඒ නිසා අයිස්ලන්තයේ හැම දෙයක්ම සාමාන්‍ය යුරෝපීය සහ උතුරු  ඇමරිකානු මිල වගේ දෙතුන් ගුණයක් නිසා ඔබත් සංචාරකයට යනවා නම් කලින්ම තොරතුරු හොයාගෙන සැලසුම් කළොත් පසුම්බියට පහසුවක් වේවි.  ජූලි , අගෝස්තු මාස අයිස්ලන්තයේ සංචාරක ස්ථාන ඉතා කාර්යබහුල නිසා ඔබ කැමති නම් මැයි මාසෙ මැද ඉදන් ජූනි අග වෙනකම් කාලෙ වගේම සැප්තැම්බර් මාසෙ ඔබ යනවා නම් නිදහසේ ඒ පරිසරය විදින්නත් , පසුම්බියට මුදලක් ඉතිරි කර ගන්නත්  පුළුවන්. ඒ කොහොම වුණත් අයිස්ලන්තය කියලා කියන්නේ ජීවිතේ එක් වරක් හෝ බලන්නට වටින ලෝක බිම්කඩක්.

අනුරුද්ධ වැලිගමගේ

2026 ජූනි 28 වන ඉරිදා සිළුමිණ පුවත්පතේ පලවූවකි. විශේෂ ස්තූතිය සිළුමිණ නියෝජ්‍ය කතෘ ජයත් පියදසුන් මහතාට

මේ ලිපිය ඉඩකඩ සීමාවන් යටතේ ලියැවුනකි. අයිස්ලන්තයේ බලන්නට වටින තැන් රැසක් ගැන ලිපි පෙලක් ඉදිරියේදී ලියන්නම් . 

සේයාරූ -  අන්තර්ජාලයෙන් , Pixabay images

, Google Images

සියළු හිමිකම් මුල් හිමිකරුවන් සතුයි.

මගේ සටහන් උපුටන හෝ ඩිජිටල් හුවමාරු වෙනුවෙන් කවරෙකු හෝ භාවිතා කරනවාට මම කැමතියි. අමුවෙන්ම එය තමන්ගේ නමින් පලකරනවාට අකමැතියි. ඒ නිසා උපුටන භාවිතයේදී බ්ලොග් අඩවියේ නම සහ යොමුව සටහන් කරන්නට කාරුණික වන්න.  මේ සටහන ගැන ඔබේ අදහස් පහතින් ලියන්න. ඔබේ ගුණ දොස් මගේ ඉදිරි නිරමාණ එළිය  කරාවි.

කැනඩා දිනයේදී අත්ලාන්තික් කැනඩා උරුම 4 ක් බලන්නට යමු

සෑම කැනඩා දිනයකදීම අපි කැනඩාව ගැන බොහෝ තොරතුරු ඔබ වෙත ගෙනැවිත් තිබෙනවා. පරිසරය , ඉතිහාසය , සංචාරක ස්ථාන , මුදල් , කැනඩා කොඩිය ගැන . කැනඩාවේ ජාතික සලකුණ ලෙස සැලකෙන බීවර් ගැන, කැනඩාවේ ජාතික ගීතය ගැන කැනඩාවේ කෑම  ගැන.  ඒ හින්ද අපි හිතුවා මේ වතාවේදී කැනඩාවේ උරුම අතරින් අත්ලාන්තික් උරුම 4 ක් ගැන කතා කරන්න. අපේ  දෙවන මව්බිම වන කැනඩාව ගැන කතා කිරීම අපේ යුතුකමක් ලෙසයි අපි සලකන්නේ.  

ප්‍රංශ සංස්කෘතිය කැනඩාවේ පැළ කල  ලුවිස්බර්ග් ( Louisberg)

Pier 21 - කැනඩාවේ ජාතික සංක්‍රමණික කෞතුකාගාරය

හැලිෆැක්ස් සිටඩෙල් ( Halifax Citadel)  බලකොටුව

බ්ලූනෝස් නෞකාව

ගැන දැනගන්න

මේ දිගුවෙන් රූපණ වෙබ් අඩවියට පිවිසෙන්න

https://rupane.com/2026/07/04/rupane-episode-512-july-04-2026/

2026 ජූලි 4 වැනිදා රූපණ අන්තර්ජාල රූපවාහිනිය තුලින් වෙබ් ගත වුවකි.

--------------------------------------------------------------------------------------- ඉදිරිපත් කිරීම - මංජුලා වික්‍රමරත්න සම්පත් දායකත්වය - අනුරුද්ධ වැලිගමගේ බ්ලොග් රචක - අහස් ගව්වෙන් එහා ලෝකය සංකල්පය සහ නිෂ්පාදනය - අනුරුද්ධ වැලිගමගේ සංස්කරණය - පුබුදු වනිගසේකර , රවිදු කන්නන්ගර අධ්‍යක්ෂණය - ගොයුම් එරංග විධායක නිෂ්පාදනය - වීරා ෆොන්සේකා *********************************************

කැනඩාව ගැන රූපණ අපගේ පහුගිය වැඩසටහන්   

2026 - නෝවා ස්කොෂියා පළාතේ රවුමක්

2025 - CN කුළුණ, වෙලන්ඩ් ඇල, ඇල්ගොන්කුවීන් දැව කෞතුකාගාරය  , රිඩෝ ඇල 

          එඩ්වඩ් කුමාර දිවයිනේ රවුමක් යමුද ?

          නිව් බ්රුන්ස්වික් ( New Brunswick ) පළාතේ රවුමක්

   

2024 - කැනඩාවේ ජාතික ගීය , කැනඩාවේ ජාතික කොඩිය, ජාතික සත්වයා, කැනඩාවේ ජාතික කෑම   

            ඔන්ටාරියෝ තැනින් තැන පාට වෙනස බලමුද ?

           අඩු බජට් එකකින් යන්න පුළුවන් පොඩි පොඩි තැන් ටිකක්

2023 - ට්‍රාන්ස් කැනඩා අධිවේගී මාර්ගය, කැනේඩියන් පැසිෆික් දුම්රිය  මාර්ගය  

2023-  ඊරි විලට බහින්නෙපා තාම සීත දැනෙන්නේ ! 

           හියුරන් විල අද්දර හිද කාටද අත වනන්නේ !

2022 - කැනඩාවේ රොකී අසිරිය බලන්නට යෝහෝ ජාතික උද්‍යානයට

          ග්ලැසියරයක් උඩ අයිස් මත ඇවිද යන්නට ජැස්පර් ජාතික උද්‍යානයට යමු .

         කදවුරු බිම් රැයක් ගෙවන්නට කැනඩාවේ තිබෙන හොදම තැනට යමු .

2022 - කැනඩාවේ මුදල් නෝට්ටු , කාසි 

2017 - වසර 150 ක් සපිරෙන කැනඩාව

සේයාරූ -  අන්තර්ජාලයෙන්  Google Images

               සියළු හිමිකම් මුල් හිමිකරුවන් සතුයි.

මේ සටහන ගැන ඔබේ අදහස් පහතින් ලියන්න. ඔබේ ගුණ දොස් මගේ ඉදිරි නිර්මාණ එළිය කරාවි.

ගමන් පැය, ගුවන් පැය සහ සැලසුම් පැය

සංචාරයට ප්‍රිය කෙනෙකු විදිහට ලෝකයේ විවිධ ඉසව්වලට යන මම පහුගිය දවසක අයිස්ලන්තයේ රිං රෝඩ් ( Iceland Ring Road )  එකේ සංචාරයක් නිම කළා. ගිනිකඳු සහ දිය ඇලි බහුල ග්ලැසියර වලින් පිරුණු අයිස්ලන්තය උණුසුම සහ සීතල එකට කැටි වූ අපූරු පරිසර පද්ධතියක් ( Iceland - Land of fire & Ice ) ඒ ගමන් ගැන ඉදිරියේදී මගේ ගමන් සටහන් ලියැවේවි.

මේ වතාවේ මම සටහනක් ලියන්නට හිතුවේ වෙනස් දෙයක් ගැනයි. සංචාරයට කැමති බොහෝ දෙනෙකුට මේ සටහන වැදගත් වේවි. අපේ  සංචාරවල වර්ග දෙකක් තියෙනවා. එකක් අපි යම් තැනකට ගිහින් නිදහසේ යම් කාලයක් ගත කරන එක. එතකොට අප කරන්නේ කොටේජ් ( Cottage ) එකක් හරි කෑම්ප් සයිට් ( Campsite ) එකක් හරි වෙන්කරවාගෙන සැලකිය යුතු කාලයක් එම ස්ථානයේ නිදහසේ ගත කරන එකයි. එතනදි අපි බොහෝ දේ සැලසුම් කරන්නේ නෑ. නිදහසේ එම පරිසරය විඳින එක ගැන විතරයි එතනදි හිතන්නේ .ඒ ගමන්වල පූර්ව සැලසුම් බොහෝම අඩු මට්ටමකයි තියෙන්නේ.

අනිත් ගමන්වලදී අපි අවධානය යොමු කරන්නේ ලෝකයේ බලන්නට වටින තැන් රැසක් පසුම්බියට ගැලපෙන විදිහට අඩු කාලයකදී ආවරණය කරන්නයි. ගමන් පැය, ගුවන් පැය සහ සැලසුම් පැය වැදගත් වන්නේ එතකොටයි.

ලෝක සංචාර වලින් මේ වෙනකොට මම ආවරණය කරලා තියෙන්නේ ආසියානු, යුරෝපා සහ උතුරු ඇමෙරිකානු මහද්වීපවල කොටස් කිහිපයක් පමණයි. ඒවායින් බොහොමයක්  ගැන විස්තර සටහන් මගේ බ්ලොග් අඩවියෙන් ඔබට බලන්නට පුළුවන්. බොහෝ දෙනෙක් සංචාරය අධික වියදම් කාරියක් විදියට දකින්නේ කලබලයෙන් ඔහේ යන හින්දයි .මට හිතෙන විදියට නම් ඔබ ඒ වෙනුවෙන් කරන සැලසුම් තමයි ඒ ගමන සාර්ථක කරන්නේ.  ඔබ සැලසුම් කරන සියල්ලම ඔබට කරන්නට බැරි වුණත් අඩුම වශයෙන් එයින් තුනෙන් දෙකක්වත් ආවරණය කරගන්න ඔබට පුළුවන් වේවි.  ඒ වගේම ඔබ තොරතුරු හොයා බැලුවොත් පැහැදිලි වෙන විදිහට, සැලසුම් කිරීම තුළින් ඔබට ඔබේ ගමන් වියදමෙන් තුනෙන් එකකට වඩා ප්‍රමාණයක් අඩු කරගන්නත් පුළුවන් හින්දා මම ගමන් සැළසුම් වෙනුවෙන් වැඩි කලක් වෙන් කරනවා. ඒ  වගේම ඒ සැලසුමටම අනපේක්ෂිතව සිදුවන්නට පුළුවන්  වෙනස්කම් වෙනුවෙන් ආදේශක තබා ගන්නත් පරිස්සම් වෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට එකම  ගමනාන්තයට ගුවන් යානා දෙකක් එකම ගුවන් සේවයෙන් යනවා නම් පළමුවැන්න සහ දෙවැන්න අතර පරතරය වගේම අතරමැද ගුවන් යානා මාරු වන කාලය ගැනත් හිතන්නේ සිදුවන්නට පුළුවන් ගුවන් ප්‍රමාද සහ යානා අවලංගු කිරීම් හින්දයි.

 

ගුවන් පැය ප්‍රමාණය,  ගුවන්යානාව ගුවන්ගත වන වෙලාව ගමනකදී වැදගත් වන්නේ යානා කිහිපයකට මාරුවීම සහ දවල් කාලය  ගුවන් යානා ගමනකට නාස්ති කිරීම කාලය  කා දමන,  ගමන් වෙහෙස වැඩි කරන දෙයක් නිසයි. අනිත් කාරණාව නම් රාත්‍රී කාලයේදී ගුවන් ගත වන ගුවන් යානාවල ගාස්තුවක් ප්‍රමාණාත්මකව අඩු එකක් .සතියේ කාර්යබහුල සිකුරාදා සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දින මගහැර ගුවන්යානා වෙන්කරවා ගැනීමත් , වසරේ ජනවාරි තුන්වන සතියේදී ගුවන් යානා ටිකක් පත් මිලදී ගැනීමත් ලාභදායි වන දෙයක්. සමහර වෙලාවට කාර්යබහුල කාලසීමාවෙන් ( Peak Season ) වෙනුවට අතරමැද කාලසීමාවන් ( Shoulder Season ) වල ගුවන්යානා වෙන්කරවා ගැනීමත් ලාභදායී වෙනවා. ඒ කාරණාවම කුලියට ගන්නා වාහන වලදීත් ( Rental vehicles)  වැදගත්.

වැඩි කිලෝමීටර් ගණනක් රථ ධාවනය මට නම් වෙහෙසකර දෙයක් නෙමෙයි. හැබැයි ඒ වෙනුවෙන් මනා පෙර නින්දක් වගේම, නිසි කාල පරතරවල විවේකයත් හරිම වැදගත්. ඔබේ ගමන් වලට තවත් රියැදුරෙක් හෝ කිහිප දෙනෙක් ඉන්නවා නම් ඔබට ගමන මාරුවෙන් මාරුවට යන්නත් පුළුවන්. මේ වෙනකොට මම ගිහින් තිබෙන එවන් ගමන් කිහිපයක් ගැන ලියන්නම්.

1. Iceland , Ring Road - 3300 km - RV - (දින 10)

2. Canada, Trans Canada Hwy ( Calgary - Victoria BC)- 3200 km - RV, Rented Car + Ferry (දින 10)- 2 Times

3. Rome To London - Cross country tour, 7 Countries ( Italy, Switzerland, Germany, Belgium, Netherlands, France, United Kingdom- 3000 km- Bus Tour & ferry + Private additions via public transits & taxis ( දින 14)

4. United  States of America- Las Vegas to Los Angeles via Phonix & Grand Canyon - 2800 km - Rented Cars  (දින 10)- 2 Times

5. Canada, Trans Canada Hwy (Toronto - Cape breton Island NS) -4500km - Own Vehicle  (දින 14)

6. Canada, Trans Canada Hwy (Halifax - Cabot Trail, Moncton NB & around PEI) -2500km - Rented Vehicle (දින 8)

මීට අමතරව   කැනඩාවේ මා ජීවත්වන ඔන්ටාරියෝ  පළාතේ සහ ඊට යාබද කැනේඩියානු පළාත්වලටත්  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ අපට ආසන්න ප්‍රාන්ත වල  සමහර නගර වලටත් දින හතකට අඩු කාලයකදී ගිය ගමන් අති විශාල සංඛ්‍යාවක් තිබෙනවා.

අඩු පිරිවැයක් වෙනුවෙන් එවන් අවස්ථාවලදී මම කරන්නේ ගමන සැලසුම් කරගෙන වාහනය කලින්ම වෙන් කරවා ගන්නා එකයි. සුළු අමතර මුදලක් ගෙවලා හදිසියේ ගමන අවලංගු කරන්න වුනොත් මුළු මුදලම ලබාගන්නා විදියට පහසුකමක් තියාගන්නත් මම අමතක කරන්නේ නෑ. මුද්‍රිත සිතියම්,  අන්තර්ජාලයෙන් බාගත කරගත් සිතියම් මම ගමන් මල්ලට සහ දුරකථනයට දාගන්නේ අතරමගදී සන්නිවේදන පහසුකම් නොතිබෙන්නට ඉඩ තියන නිසයි.

සේයාරූ -  අන්තර්ජාලයෙන්  Google Images

සියළු හිමිකම් මුල් හිමිකරුවන් සතුයි.

මගේ සටහන් උපුටන හෝ ඩිජිටල් හුවමාරු වෙනුවෙන් කවරෙකු හෝ භාවිතා කරනවාට මම කැමතියි. අමුවෙන්ම එය තමන්ගේ නමින් පලකරනවාට අකමැතියි. ඒ නිසා උපුටන භාවිතයේදී බ්ලොග් අඩවියේ නම සහ යොමුව සටහන් කරන්නට කාරුණික වන්න.  මේ සටහන ගැන ඔබේ අදහස් පහතින් ලියන්න. ඔබේ ගුණ දොස් මගේ ඉදිරි නිරමාණ එළිය  කරාවි.