ලෝකයේ දෙවන විශාලතම රට වන කැනඩාවේ බොහෝ දර්ශනීය ඉසව් ඇතත්, ඒ අතරින් සුන්දරම කලාපය රොකී කඳු ආශ්රිත පරිසර පද්ධතිය බව බොහෝ දෙනා කියද්දී මට එහි සාක්ෂිකරුවකු වන්නට පුළුවන් වන්නේ මම ඒ කලාපයට හතර වතාවක්ම ගොස් තිබෙන නිසයි.කැනඩාවට සංක්රමණය වන්නට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටිනා අයටත් , මේ වනවිට කැනඩාවේ නෑදෑ හිත මිතුරන් සිටිනා අයට ඔවුන් බලන්නට යන ගමනේදී අමතක නොකරම බලන්නට තිබෙන පරිසර කලාපයක් විදිහටත් මෙය නම් කරන්නට පුළුවන්.
කැනඩාවේ ඇල්බර්ටා (Alberta) සහ බ්රිටිෂ් කොලොම්බියා(British Columbia ) පළාත්වලට අයත් ඒ බිම් කඩ ලෝක භූගෝලීය පිහිටුමේදී අයත් වන්නේ උතුරු ඇමරිකානු මහද්වීපයේ සිරස් අතට පිහිටි රොකී කඳු පන්තිය (Rocky Mountain Range ) ලෙසින්. කැනඩාවට අමතරව එය ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉඩාහෝ (Idaho), මොන්ටානා (Montana) , වියෝමින්(Wyoming) , ඌටා (Utah ) කොලරාඩෝ ( Colarado) සහ නිව් මෙක්සිකෝ ( New Mexico) ප්රාන්ත දක්වා දිවෙන කිලෝමීටර් 4800 ක් දිග කඳු පන්තියක් ලෙස හඳුන්වා දෙන්නට පුළුවන්. හිමෙන් වැසී තිබෙන ග්ලැසියර, අමුතුම නිල් පැහැයක් ඇති විල් ජලය සේම, ඉමක් කොනක් නොපෙනෙන වනාන්තර ජාලය නිසා එම කලාපය ලොව පුරා පතලව තිබෙන්නේ ශීත සහ ගිම්හාන කාලවල ක්රියාකාරකම් සඳහා සුදුසු ලෝකයේ තිබෙන ඉතා මනස්කාන්ත පරිසර පද්ධති කිහිපයෙන් එකක් විදිහටයි.
ජාත්යන්තර වශයෙන් සහ කැනඩාවේ අනෙකුත් පළාත්වල ජනතාවට එය සම්බන්ධ කරවන ප්රමුඛ ගුවන්තොටුපළ තිබෙන්නේ කැල්ගරි ( Calgary) නගරයේ. එතැන් සිට ට්රාන්ස් කැනඩා අධිවේගී මාර්ගයේ (Trans Canada Highway ) කිලෝමීටර් 120 ක් ගිය තැන හමුවන බැන්ෆ් ( Banff) නගරය කැනේඩියානු රොකී කලාපයේ පිවිසුම ලෙස හඳුන්වාදීම නිවැරදියි.
අතීතයේ පටන් මේ කලාපයේ ජීවත්වූ ස්වදේශික ජනතාව නොඉදුල් වන ගහනයක් ලෙස ආරක්ෂා කළ මේ බිම් කඩ දේශපාලන පොරොන්දුවක් මත කැනඩාවේ දෙකොන යා කළ මහා ව්යාපෘතියක් වූ කැනේඩියන් පැසිපික් දුම්රිය මාර්ගය නිසා ලෝකයට විවෘත වූ හැටි ගැන කැනේඩියන් පැසිපික් (Canadian Pacific ) චිත්රපටයේ නැරඹුවොත් ඔබට හොඳින් අවබෝධ කරගන්නට පුළුවන්.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු දුර ගමන් සඳහා නිමැවුණු ට්රාන්ස් කැනඩා අධිවේගී මාර්ගය නිසාත්, කැනේඩියන් පැසිපික් දුම්රිය සමාගමේ සංචාරක ප්රවර්ධන කටයුතු නිසා ඉදිවුණු සුවිසල් සුඛෝපබෝගී Banff Springs, Chateau Lake Louise, සහ Jasper Lodge හෝටල් නිසාත් , Rocky Mountaineer සහ The Canadian යන සුඛෝපභෝගි දුම්රිය සේවා නිසාත්, මේ කලාපය ලොව පුරා වෙසෙන පරිසර සංචාරකයින්ගේ පාරාදිසයක් බවට පත්ව තිබෙනවා.
එකිනෙකට වෙනස් හැඩතල මවන කඳු පන්ති, ග්ලැසියර් වලින් දියව ආ ලවණ පිරි නිල්වන් ජලාශ සහ නිම්න රැසකින් පිරි මේ කලාපය කැනඩා මධ්යම රජය විසින් Banff, Jasper, Yoho සහ Kootney යන ජාතික වනෝද්යාන (National Parks ) හතර හරහා සංරක්ෂණය කරන ආකාරය දකින්නට ඔබ ඒවාට පිය නැගිය යුතුමයි. ඊට අමතරව ඇල්බර්ටා සහ බ්රිටිෂ් කොලොම්බියා පළාත් රජයන් මඟින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද පළාත් වනෝද්යාන ( Provincial Parks) රැසක් ද මේ ප්රදේශයේදී දකින්නට පුළුවන්.
මේ කලාපයේ සංචාරය සඳහා බොහෝ නවාතැන් සහ හෝටල් පහසුකම් ඇතත් බොහෝ දෙනා ප්රිය කරන්නේ ගොඩනැගිලි අතරේ හිර නොවී පරිසරය ඇසුරේ කූඩාරම් ගසාගෙන ( Tent Camping ) හා ජංගම නිවහන් ( Recreation vehicles and motor home trailers ) මගින් පරිසරය ගවේෂණය කරන එකයි. ඒ සඳහා අවශ්ය වෙන්කළ සියලු පහසුකම් ඇති කඳවුරු බිම් රජය සහ පෞද්ගලික ආයතන රැසක් මගින් සපයා තිබෙන නිසා කලින්ම වෙන් කරවා ගත්තොත් කා හට වුවත් උණුසුම ,ශීතල , ගහකොළ වල සුවද එක්ක ඒ පරිසර පද්ධතිය අපූරුවට වින්දනය කරන්නට පුළුවන්.
පුවත්පතේ ඉඩ සීමාවන් නිසා මගේ සටහනේ තොරතුරු සීමාසහිත වුවත් අන්තර්ජාලයෙන් සහ සමාජ මාධ්ය තුළින් ඔබට මේ ස්ථාන ගැන බොහෝ විස්තර පහසුවෙන්ම දැනගන්නට පුළුවන්.ඒ නිසා මේ තොරතුරු යොමුවක් විදිහට භාවිතා කරන අතරේ යාවත්කාලීන තොරතුරු අන්තර් ජාලයෙන් හොයන එක තමයි හොද.
Yoho National Park

වර්ග කිලෝමීටර් 1933 ක් තරමේ මේ ජාතික උද්යානයට එන බොහෝ දෙනාගේ ප්රමුඛතම සංචාරක ආකර්ෂණය වන්නේ 1882 දී කැනේඩියන් පැසිෆික් සංචාරක නියමු ටොම් විල්සන් ( Tom Wilson) නම් කල මනස්කාන්ත එමරල්ඩ් විලයි ( Emarald Lake). එම විලේ කොනක තිබෙන අවන්හල සහ ලී පාලම සහිත සේයාරූ ලොව පුරා ජනප්රියව ඇත්තේ කදු පසුබිමේ නිල්පාට ජලතලය එක්ක ලීයෙන් තැනු පාලමත් අවන්හලත් කදිමට ගැලපෙන නිසයි. ස්වභාවිකම පාලමක් සේ ගල් පර්වත නිර්මාණය වී තිබෙන ඉසව්වක් හරහා කිකින් හෝස් ගඟ ගලන තැන තිබෙන නැචුරල් බ්රිජ්( Natural Bridge) තවත් බොහෝ දෙනෙක් යන තැනක්. ඩලි ( Daly) ගැලියිසර් එකෙන් එන ජලය ඇද හැලෙන Takakkaw Falls සිහින් දිය දහරක් වැටෙන එකක් උනත් එය කැනඩාවේ තිබෙන දෙවන උසම දිය ඇල්ලට හිමි වාර්තාවට හිමිකම් කියනවා. එහි උස අඩි 1924ක්.
දුම්රිය ගැන උනන්දු අයට මේ තරම් උස කඳු හරහා දුම්රිය මාර්ගයක් තැනුවේ කෙසේද කියා ගැටළුවක් ඇතිවන්නට පුළුවන්. ස්විස්ටර්ලන්තයේ දඟර උමඟ තාක්ෂණය භාවිතයෙන් එකම තැන කන්දක් වටේ යන සර්පිලාකාර දුම්රිය උමඟ (Spiral Tunnel ) දෙකේ Upper & Lower Spiral Tunnel බලන්නට දුම්රියක් එනතුරු බලා සිටි පිරිස අතරේ මාත් හිටියා මට හොඳට මතකයි. ඒ වෙනුවෙන් වාහන නවතා බලා ඉන්නට පුළුවන් පරිශ්ර දෙකක් ඉදිකර තිබෙනවා. කැනඩාවේ බඩු ප්රවාහන දුම්රිය ඉතා දිගු ඒවා නිසා දුම්රිය ඇන්ජිම එක තැනකින් නාගයෙකුගේ හිස මෙන් මතුවන විට අනෙක් කොනේ වලිගයක් සේ දුම්රිය ගැල් තිබුණු ඒ දසුන අමතක කරන්නටම බැරි එකක්.
Wapta Falls බලන්නට යන පා ගමන සාපේක්ෂව තරමක් දුර වුණත් අඩි තුන්සිය පනස් එකක්( 351) පළල මේ දිය ඇල්ල හරහා පහළට වැටෙන ජල කඳේ ශබ්දය ඔබට අත්දකින්නට නම් පහළටම ඇවිද ගොස් දියවැටෙන පතුලට යන්නටම වෙනවා. අවුරුදු මිලියන පන්සිය පනහක ඩයිනෝසර යුගයටත් එපිට පොසිලය බලන්නට නම් ඔබ යා යුත්තේ බර්ගිස් ෂෙල් ( Burgess Shale ) කඳු මුදුනටයි. kicking horse ගඟ සහ Yoho එක්වනMeeting of the waters බලන්නට වටිනා තවත් තැනක්. එතනදි තමයි අවර්ණ kicking horse ගගේ වතුර Yoho ගඟේ ග්ලැසියර වතුර එකතු වෙලා නිල් පාටට හැරෙන්නේ.
Kootney National Park
වර්ග කිලෝමීටර් 1400ක් පුරා පැතිර පවතින Kootney ජාතික උද්යානය තුළ තිබෙන Stanley Glacier යර් කරා යන ගමන ඇවිදින මං පෙත් ( Trails) ප්රිය කරන අයගේ ජනප්රිය ගමනාන්තයක්. කිලෝ මීටර් දහයක තරම් දුර නැග්මක් වුණත් ඉන් ඔබ දකින සුන්දරත්වය මිල කළ නොහැකි එකක්. වැඩිදුරක් නැති කෙටි ඇවිදීමක් වන Marble Canyon ගමනේදී ගල් පර්වත අතරින් ගලන නිල් ග්ලැසියර් ජලය ඔබේ මතක පොතට කදිම මතක රැසක් එකතු කරාවි.
ස්වදේශිකයන් විසින් රතු සහ කහ වර්ණ නිෂ්පාදනය සඳහා උපයෝගී කරගත් ඛනිජ ලවණ පිරි මැටි පස් නිධිය බලන්නට මඩ නාගෙන යන්නට වුවද සමහරු පෙළඹෙන්නේ ආසාවෙන්. එතැන නම් කර තිබෙන්නේ Paint Pots නමින්.
කලාපයේ උණු දිය උල්පත්
වසරේ වැඩි කලක් ඉතා ශීත කාලගුණයක් තිබෙන මේ කලාපයේ උණු දිය උල්පත් කියන්නේ අගනා සම්පත් Radium Hot Springs, Kootney ජාතික උද්යානය තුළ තිබෙන උණු දිය උල්පතයි. එහි පාලිත උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 37 සිට 40 දක්වා අතරක තබා තිබෙන්නේ එයට යන පිරිසගේ පහසුව සඳහා. බැන්ෆ් වනෝද්යානයේ තිබෙන උණු දිය උල්පත Rundle කන්දේ තිබෙනවා .එය නම් කර තිබෙන්නේ Banff Upper Hot springs යනුවෙන්. ඉතිහාසයේ කියැවෙන විදිහට ස්වදේශිකයන් රහසේ භාවිතා කළ මුල්ම උණුදිය උල්පත තිබුනේ වර්තමානයේ Cave & basin Historic Site තිබෙන තැනයි. කැනේඩියන් පැසිපික් දුම්රිය සමාගමේ මාර්ග ඉදි කිරීම් කටයුතු සඳහා එක්වුනු ස්වදේශිකයන්ගේ තොරතුරු මත Frank Mccabe, Tom & William Mccardell ගවේෂණය කළ එය කලක් ව්යාපාරික වශයෙන් භාවිතා කළත් 1994 දී වසා දැමුණා. ජැස්පර් ජාතික උද්යානයේ දී ඔබට උණු දිය උල්පතක අත්දැකීම ලබන්නට පුළුවන්කම තිබෙන්නේ Miette Hot Springs වලට ගියොත් තමයි.
පුවත්පතේ ඉඩ සීමාවන් නිසා අකමැත්තෙන් වුනත් මේ ලිපිය කොටස් දෙකකට වෙන්කරන්නට වෙනවා . මේ කලාපයේ වටිනාම මැණික් කැට දෙක වන බැන්ෆ් සහ ජැස්පර් ජාතික උද්යාන ගැන විස්තර මීළග කලාපයෙන් කියවන්න පුළුවන් .
අනුරුද්ධ වැලිගමගේ
කැනඩාවේ මිසිසාගා නුවර සිට
සේයාරූ - Google images & Pixabay free images
2026 ජුලි 26 වැනිදා සිළුමිණ කලාපයේ පලවිය.
විශේෂ ස්තූතිය සිළුමිණ ප්රධාන උප කර්තෘ ජයත් පියදසුන් මහතාට

මගේ සටහන් උපුටන හෝ ඩිජිටල් හුවමාරු වෙනුවෙන් කවරෙකු හෝ භාවිතා කරනවාට මම කැමතියි. අමුවෙන්ම එය තමන්ගේ නමින් පලකරනවාට අකමැතියි. ඒ නිසා උපුටන භාවිතයේදී බ්ලොග් අඩවියේ නම සහ යොමුව සටහන් කරන්නට කාරුණික වන්න. මේ සටහන ගැන ඔබේ අදහස් පහතින් ලියන්න. ඔබේ ගුණ දොස් මගේ ඉදිරි නිරමාණ එළිය කරාවි.































.jpg)


.jpg)

.jpg)




















